Nieuwe accountant

Het DNA van de nieuwe accountant

09 Jun 2016

Tijdens de crisis kelderde het publieke vertrouwen in accountants. Strenge en ingrijpende maatregelen volgden. Is er volgens Egbert Eeftink, hoogleraar Externe Verslaggeving aan de VU en Head of Audit en lid RvB KPMG, een nieuwe breed van accountants opgestaan? En waar moeten commissarissen op letten?

Een meer professioneel-kritische instelling, dat is in de ogen van Egbert Eeftink het grootste verschil tussen de accountant van nu en die van vijf jaar terug. Daarnaast groeide volgens Eeftink, ruim twee decennia accountant bij KPMG, het bewustzijn dat het proces van de audit net zo belangrijk is als de uitkomst ervan. ‘Vroeger waren we heel erg vakinhoudelijk bezig met het eindproduct, een jaarrekening zonder materiële fouten. Er was minder aandacht voor de kwaliteit en de documentatie van de weg ernaartoe. Nu kijken we meer naar het auditproces en de normering ervan, waardoor je soms ook anders gaat kijken naar de jaarrekening.’

Escalatie-competentie

Hoe ziet het DNA van die “nieuwe accountant” er volgens Eeftink uit? Een goede accountant, zegt hij, heeft grote interesse in de werking van businessmodellen, inclusief de risico’s die ermee samenhangen en hoe die worden beheerst. Ten tweede is hij veranderingsgericht; het auditproces is dynamisch en moet zich aanpassen aan veranderende omstandigheden en veranderende eisen in de samenleving. Zo ontstaat er een groeiende vraag in de maatschappij naar een bredere assurance van elementen van het bestuursverslag. Het derde kenmerk is, vanzelfsprekend, grondige kennis van het auditproces en de auditstandaarden, een goede toepassing van die kennis en het helder  documenteren van het werk. Tot slot moet de accountant volgens Eeftink beschikken over wat hij  noemt een escalatie-competentie. ‘Dat is het vermogen om bevindingen en issues op een goede  manier aan de orde te stellen.’

Debatteren

Klanten merken deze veranderingen al in de praktijk van de audit, zegt Eeftink: ‘We stellen meer vragen die niet direct met de jaarrekening zelf te maken hebben, maar vragen dieper door op interne controles, het voldoen aan wet- en regelgeving, of hoe de onderneming aankijkt tegen fraudepreventie. We spreken indringender over transacties met gerelateerde partijen. Dat heeft te maken met de grotere aandacht voor het auditproces, maar ook met de poortwachtersfunctie die de maatschappij in toenemende mate van de accountant verwacht. Wij kijken niet alleen of iets klopt, maar ook of het aanvaardbaar is en deugt. Daar spreek je dan uiteraard met de klant over.’ Ook met elkaar debatteren KPMG’ers meer over het vak en de aanpak. Aan de hand van cases, trainen accountants elkaar en werken ze aan hun professioneel-kritische instelling. ‘Bovendien creëer je zo samen een klimaat binnen de organisatie waarin het normaal is dat je niet alleen regels afvinkt maar ook probeert samen een hoger moreel niveau te bereiken.’

Grotere verwachtingen

Het nieuwe gedrag en de goede intenties komen samen in de beroepseed die binnenkort wordt ingevoerd. Egbert Eeftink zegt die beroepseed heel positief te waarderen. ‘Ons vak zit in een periode van grote verandering en we hebben te maken met enorm veel regels. Maar waar staan we eigenlijk voor? Het is goed dat professionals met de eed de fundamentele waarden van het beroep expliciet onderstrepen.’

Maar waar staan we eigenlijk voor?

Waarop moet nu de RvC als opdrachtgever van de accountant vooral letten? ‘Ook van de  commissarissen wordt steeds meer verwacht’, stelt Eeftink. ‘Zij hebben dus behoefte aan een  professioneel-kritische gesprekspartner, die ook verbeterpunten aan de orde stelt, of wijst op dingen die niet kloppen. Ze willen niet alleen horen of de cijfers juist zijn, maar ook wat de accountant van  het bedrijf en de organisatie vindt.’ Van de andere kant zouden commissarissen meer aandacht moeten besteden aan het auditplan, dat zo rond de zomer wordt vastgesteld. ‘Een RvC of  auditcommissie die wil meesturen en wil zien waarop de accountant de nadruk legt, moet aan de voorkant van het proces beginnen met meekijken.’

Door Jan Schoenmakers / beeld Mark Horn

Deel dit bericht

Deze website maakt gebruik van cookies.

Door gebruik te blijven maken van de website gaat u akkoord met het gebruik van cookies.

KPMG gebruikt cookies voor o.a. de volgende doelen: beveiligen van de website; optimaliseren van de website en de dienstverlening door o.a. analyses websitegebruik en statistieken; integratie met sociale media waardoor bezoekers informatie op onze website kunnen delen via sociale media en e-mail.

Wilt u meer weten over deze cookies lees dan onze Online Privacy Statement

Akkoord