Wat zijn de risico’s van fiscaliteit in uw onderneming?

30 Nov 2016

De Europese Commissie concludeerde onlangs dat Apple €13 miljard onterecht belastingvoordeel heeft gekregen in Ierland. Er zou sprake zijn van verboden staatssteun en Ierland moet de verboden steun nu terugvorderen. Terecht, of helemaal niet? De publieke en professionele opinies zijn in ieder geval hopeloos verdeeld. Wat kunt u als bestuurder hiervan leren?

Wat Apple deed in Ierland is niet uniek. Het Amerikaanse bedrijf maakte vooraf afspraken met Ierland over belastingconsequenties voor investeringen. Veel ondernemingen behalen fiscale rulings. Dit is bedoeld om vooraf vast te leggen hoe wettelijke belastingregelingen in een bepaald geval zullen worden toegepast. Het geeft ondernemingen rechtszekerheid over de fiscale behandeling van voorgenomen transacties. De Europese Commissie erkent dat deze rulingpraktijk, als zodanig, geen probleem oplevert. Het probleem begint als de ruling een uitkomst biedt die selectief voordelig is voor één onderneming. Dit kan de Europese interne markt namelijk verstoren omdat het verleende voordeel kan leiden tot oneerlijke concurrentie. In het geval van Apple is de Europese Commissie van mening dat het grootste deel van de winst intern werd toegerekend aan een onbelast hoofdkantoor buiten Ierland dat in geen enkel land gevestigd was en geen werknemers of eigen gebouwen had. Hierdoor daalde volgens de Europese Commissie het effectieve vennootschapsbelastingtarief in Ierland tot 0,005 % in 2014. Ook in andere recente EU-staatssteunzaken tegen Nederland (Starbucks), Luxemburg (Fiat, McDonald’s, Amazon, Engie) en België (excess profit rulings voor meerdere ondernemingen waaronder BASF, Atlas Copco, BP, Pfizer, AB InBev), heeft de Europese Commissie vastgesteld of vermoedens geuit dat er sprake is van selectieve bevoordeling. De betrokken lidstaten en ondernemingen hebben inmiddels juridische stappen genomen om de beslissingen van de Europese Commissie aan te vechten. Uiteindelijk velt het Europese Hof van Justitie het definitieve oordeel.

Fiscale herbezinning

Uiteraard zijn we benieuwd naar de uiteindelijke uitspraken van het Hof van Justitie in al deze zaken. Tegelijkertijd denken we dat het niet heel veel uitmaakt voor de manier waarop we moeten kijken naar fiscale structuren. De Europese Commissie en de EU lidstaten zijn, onder invloed van publieke opinie, sinds 2013 hard bezig vermeend agressieve belastingstructuren aan te pakken. In de afgelopen 24 maanden zijn er talrijke Europese wetten en aanbevelingen aangenomen die toezien op de fiscale behandeling van hybride structuren, financiering, intellectueel eigendom, houdstermaatschappijen en transfer pricing. Daarnaast zijn er significante stappen gemaakt in het vergroten van transparantie in fiscaliteit, zoals de uitwisseling van rulings en country-by-country tax reporting. De Europese onderzoeken naar de rulingpraktijken in Europese lidstaten zijn zodoende het sluitstuk van een bredere beweging.

Het ziet er vooralsnog niet naar uit dat de publieke en parlementaire interesse in fiscaliteit snel zal afnemen. Multinationals wereldwijd lijken inmiddels bezig met een fiscale herbezinning, met inachtneming van de nieuwe realiteit. Past de fiscale opzet van de onderneming nog wel in de nieuwe maatschappelijke context en hoe past fiscaliteit in de bredere corporate values van de onderneming?

4 stappen

Wat kunnen bedrijven leren van de Apple-case? Het volgende stappenplan biedt een leidraad.

1. Breng in kaart hoe het ervoor staat. De eerste vraag die bestuurders zich moeten stellen, is: welke fiscale structuren gebruiken wij eigenlijk? Enige soul searching op dit vlak is absoluut noodzakelijk omdat in het verleden fiscale zaken wellicht niet frequent op de agenda stonden op bestuursniveau.

2. Ga de interne dialoog aan. De fiscale afdeling, bestuurders , corporate communications en sustainability zouden samen kunnen bepalen of de huidige situatie acceptabel is of niet. Sluiten de fiscale structuren wel aan bij waar wij als organisatie voor staan? Past het bij onze mission statement en corporate values? Wellicht zou een fiscale paragraaf aan het CSR-verslag toegevoegd kunnen worden. Fiscaliteit speelt nog nauwelijks een rol in het streven naar duurzaam ondernemen, terwijl de reputationele impact en maatschappelijke relevantie groot zijn. Het advies is: hanteer geen structuur die niet uit te leggen is aan een niet-fiscalist. De structuur moet verklaard kunnen worden vanuit de aard en de activiteiten van de onderneming.

3. Beslis welke maatregelen nodig zijn en neem deze. Blijkt er sprake te zijn van structuren die als fiscaal agressief beschouwd kunnen worden? Als intern besloten wordt dat deze onacceptabel zijn, zouden deze uitgefaseerd kunnen worden. Bepaal de gewenste koers voor de komende jaren op basis van belastingbeginselen (Code of Conduct) voor de onderneming.

4. Deel de informatie. Een organisatie met een doordacht en verantwoord fiscaal beleid zou kunnen beslissen dit te delen met stakeholders, bijvoorbeeld via de corporate website. Voorbeelden van deze belastingtransparantie zijn te vinden in de initiatieven van onder andere de Dow Jones Sustainability Index en in Nederland de Vereniging van Beleggers voor Duurzame Ontwikkeling (VBDO) .

Het internationale fiscale landschap is wezenlijk gewijzigd in de afgelopen jaren en de storm aan nieuwe regelgeving wereldwijd is nog niet voorbij. Daarnaast is er een enorme publieke belangstelling voor (en in sommige gevallen verontwaardiging over) de fiscale structuren van multinationals. De fiscale afdeling van deze ondernemingen staat meer dan ooit in de spotlight en moet opereren tussen fiscale techniek en compliance aan de ene kant en publieke verantwoording en rapportage aan de andere kant. Geen gemakkelijke opgave. Het is daarom aan het bestuur om samen met de fiscale afdeling een strategie te bepalen die rekening houdt met risk management, corporate communications en sustainability.

Vinod Kalloe is Head of International Tax Policy bij KPMG/Meijburg & Co en deskundige op het gebied van tax policy management en het ontwikkelen van tax strategieën voor internationaal opererende ondernemingen.
Loek Helderman (Tax Partner KPMG/Meijburg & Co) is onderdeel van het Corporate Clients Team van KPMG/Meijburg & Co en heeft meer dan 30 jaar ervaring, als in-house fiscalist en nu als adviseur voor grote internationaal opererende ondernemingen.

Deel dit bericht

Deze website maakt gebruik van cookies.

Door gebruik te blijven maken van de website gaat u akkoord met het gebruik van cookies.

KPMG gebruikt cookies voor o.a. de volgende doelen: beveiligen van de website; optimaliseren van de website en de dienstverlening door o.a. analyses websitegebruik en statistieken; integratie met sociale media waardoor bezoekers informatie op onze website kunnen delen via sociale media en e-mail.

Wilt u meer weten over deze cookies lees dan onze Online Privacy Statement

Akkoord